2)+Sosiale+medium+Jill

= 2 Sosiale medium =

Sosiale medium er ei relativt ny gruppe media, men ei gruppe som ungdom alt har mykje erfaring med og er aktive brukarar av. Definisjonen under er henta frå Wikipedia: //Sosiale medier er media (kanaler, plattformer) som, ved hjelp av internett eller web-basert teknologi, åpner for interaksjon mellom to eller flere mennesker (brukerne).// [|(http://no.wikipedia.org/wiki/Sosiale_medier]) Døme på ulike sosiale medium er facebook, twitter, blog og wiki. Felles for dei ulike sosiale medium er at brukarane vert produsentar som gir innhaldet i medium, og ikkje berre er konsumentar slik ein er innanfor tradisjonelle medium.


 * 2.1 Facebook**

Facebook vart starta i 2004, men vart fyrst opna for alle med e-post adresse i 2006. I byrjinga av 2007 eksploderte interessa her i landet. Fleire meinte at facebook berre var ei døgnfluge, men idag har omlag 1,5 millionar norske brukarar facebookprofil pr januar 2009. På verdsbasis er talet 250 millionar. Asle Skarpengland skriv 20.01.08 på eit innlegg i sin blogg //søkeord.no// at 69% av dei då vel 1 million facebookprofilane tilhøyrte personar under 29 år, og at det var flest 19- åringar på facebook. Av tabellen som syner aldersfordelinga ser vi og at det er få 14- og 15- åringar med facebookprofil. Utviklinga skjer raskt, og tendensen i dag er nok at fleire yngre ungdommar er på facebook. Aldersgrensa er pr d.d. er 13 år. Chat er ein mykje brukt funksjon i facebook, meir om chat generelt under. I skulesamanheng erfarer vi at elevar stadig er pålogga i timane, og mange lærarar ynskjer at tilgangen til facebook vert sperra på skulen. Videoklippet under gir ein ironisk presentasjon av facebook.

media type="youtube" key="nrlSkU0TFLs" height="326" width="411" align="center"

I følgje Trygg Bruk- undersøkinga 2008 som tek for seg 8-18 åringar sin bruk av digitale media, svarar 78% at dei chattar. I gruppa 17- 18 år svarar alle at dei chattar. Chat er viktigare enn e-post som kommunikasjonsform. I ulike nettsamfunn ser ein at jentene er meir aktive enn gutane. Årsaka er at jenter brukar mykje chat-funksjonar, medan gutar sjekkar oppdateringar og loggar av.
 * 2.2 Chat **

Knappe 10% svarar at dei har blitt truga eller mobba medan dei har chatta på Internett. Dette er ein auke på om lag 50% frå 2003, då 6% hadde opplevd dette. Det ser elles ut til at det har skjeddd ei endring når det gjeld å oppgje falsk identitet. I 2003 svara 64% at dei hadde oppgitt falskt namn og 61 at dei hadde oppgitt feil alder. I 2008 er desse tala høvesvis 42% og 40%.

I 2003 svarte 18% at dei hadde opplevd at nokon som hadde utgitt seg for å vere barn, viste seg å vere vaksne. Talet i 2008 er 9%. Det er 1% som har opplevd noko ubehageleg når chatting har ført til personleg møte. Dette utgjer 1300 personar.

Mobbing og erting må også sjåast i samanheng med chatting. 15% seier at dei har mottatt meldingar på Internett som har plaga eller erta dei (2008), 23% har opplevd at bilete er blitt lagt utan deira samtykke. I ein artikkel i vg.no 10.2.09 er det referert til ei fersk undersøking som Microsoft har gjort. Den viser at norske ungdommar er på Europatoppen når det gjeld mobbing på Internett. Det kan sjå ut til at dei unge er blitt meir merksame på kva som kan vere farleg, og meir medvitne i kva dei gjer når dei er på chatte-kanalar, noko [|dette innslaget] frå Dagsrevyen 4.12.2009 er med på å understreke.

Utviklinga til mobiltelefonen frå å ha eit 15-20 kg tungt batteri på midten av 80-talet og fram til dagens lommevariant har vore formidabel. I dag er det om lag 3 milliardar mobilabonnement i verda mot 1 milliard fasttelefonabonnement.
 * 2.3 Mobiltelefon**

Den digitale mobiltelefonen fekk ein utbyggingstart i Noreg i 1991. I 1992 var den nye generasjonen, G2, i bruk. Med desse telefonane kunne ein både ringe med og sende meldingar med (SMS). Her vart starten på den typen mobiltelefon som dei fleste kjenner til i dag. I 2001 kom den tredje generasjonen, G3. Desse telefonane fekk fleire funksjonar som t.d. spel, Internett-tilgang, digitalt fotoapparat, musikkavspeling i tillegg til dei "tradisjonelle" funksjonane som oppringing og SMS.

I følgje Medietilsynet sin [|Trygg Bruk - undersøking] i 2008 har omlag 86% av born mellom 8-18 år mobiltelefon, der aldersgruppa 13-18 toppar med 97%. Berre frå 2006 til 2008 har gjennomsnittleg pengebruk auka frå 168 til 220 kr i månaden i gruppa 8-18 år, og det er jentene sin pengebruk på mobilbruk som har auka mest. I følgje undersøkinga er det framleis det å snakke og sende SMS som er dei funksjonane ungdomane nyttar mest, høvesvis 84% og 90%. Heile 71% brukar telefonen som musikkjelde og 76% tar bilde med mobilen. Det har vore ein del saker i media der ein har tatt opp problemet med at ungdom har tatt bilde av andre og distribuert desse utan å spørje vedkomande på bildet om lov. 23% av heile gruppa har opplevd at mobilbilde eller -video har vorte distribuert utan deira samtykke. 19% vedgår å ha distribuert bilde eller video utan å hente inn samtykke frå dei på bildet/videoen. Heldigvis har andelen som har mottatt nakenbilde på mobiltelefonen gått ned med 11% frå 2006 til 2008. I tillegg har og talet på ungar som har vore utsatt for erting eller mobbing gått litt ned i denne perioden, frå 10 til 8%. Ut frå desse tala ser det ut som om ungar/ungdom likar framleis å snakke og tekste med andre, og at dei har vorte meir medvitne kva dei distribuerer av bilde og video til andre. Heldigvis har og talet på mobbe-meldingar gått ned med 2 % frå 2006 til 2008, men dette talet bør absolutt gå meir ned.

Når det gjeld bruk av andre funksjonar, er det spel og sending/mottaking av MMS som toppar. 21% brukar mobilen til å kjøpe t.d. ringetonar, spel og musikk. Surfing på Internett er ikkje spesielt utbredt via mobiltelefonen, berre 11%. Ei årsak kan vere at det er dyrt å surfe via telefon samanlikna med stasjonære nettilkoplingar. Difor vert ikkje det så mange som chattar via mobiltelefonen heller, berre 9%.

Desse tala viser at det er den sosiale bruken av mobiltelefon som ungane/ungdomane nyttar mest. Vår erfaring som lærarar stadfestar og desse tala. Det kan verke som om ungdomar i 16-18-års alderen kan falle utanfor dersom dei ikkje har mobiltelefon. Dette verktøyet har nok kome for å bli, heilt til noko som erstattar det, kjem på marknaden.

Blogg er veleigna for den som sjølv vil produsere innhald andre kan lese og respondere på. Blogg vert omtala som den 5.statsmakt, og spesielt i USA ser ein at mange bloggar har politisk innhald og der fleire bloggarar har vore med og sett politisk dagsorden med sine innlegg. Her i Noreg har ein ikkje sett dei same tendensane enno, men blogg var ein ny mediekanal for mange i valkampen hausten 09. Det er vanskeleg å finne noko sikker og fullstendig oversikt over kor mange og kven som bloggar, men det er registrert 450 000 norske bloggar, og 150 000 av dei vert rekna som aktive. Dersom ein ser på topp ti- lista, ser ein at den er dominert av unge jenter.
 * 2.4 Blogg**

Ein av Noregs mest leste bloggar er Voe, ei 14 år gammal jente frå Hønefoss. Ho har 70 000 lesarar på bloggen kvar dag. Voe har den siste tida fått mykje merksemd i media, og ho har halde foredrag for m.a. politikarar og leiarar i næringslivet om blogg som sosialt medium. Med så mange lesarar kvar dag har næringslivet oppdaga kva påverknadskraft bloggarane har. Bloggane vert interessante kanalar for marknadsføring og reklame, anten gjennom betalte reklameannonser, eller ved at produsentane sender sine produkt til bloggarane, som skriv om dei i sine innlegg. Spesielt den siste forma for marknadsførig vert diskutert fordi det vert vanskeleg for lesarane å vurdere om innlegget er eit resultat av sponsing eller ikkje. Forbrukarombodet er spesielt opptatt av problemstillinga overfor bloggarar og lesarar under 18 år, seier Bente Øverli, seksjonssjef i Forbrukarombodet. Ho trur og det vil komme strengare retningslinjer frå myndigheitene for å beskytte ungdom mot press og brot på marknadsføringslova.

Til side 3 Digitale medium

Kjelder: http://www.vg.no/teknologi/artikkel.php?artid=540242 [|http://www.dagbladet.no/2009/10/08/nyheter/oppvekst/helse/barn/medier/8466415/] [|http://www.medietilsynet.no/Documents/Selvbetjening/Rapporter/Trygg_bruk_2008_rapport.pdf] http://www.medietilsynet.no/Documents/Selvbetjening/Rapporter/Trygg_bruk_2008_rapport.pdf [] (26.11.09) http://no.wikipedia.org/wiki/Mobiltelefon [] (27.01.10) [] ( bilde) []